Lieve mam,

Ik heb je Facebookprofiel een herdenkingsstatus gegeven. Je kunt er nu geen vrienden meer bijkrijgen. Ik moest er erg om huilen. Het ziet er zo definitief uit; alsof je nu pas echt weg bent. Hetzelfde gevoel, met tranen en al, had ik ook toen ik vorige maand je bankrekening sloot.

Sommige van mijn brieven aan jou laat ik beantwoorden door chatbot DeepSeek. Ik weet dat het je weinig zegt, maar het programma ‘leest’ mijn brief aan jou en formuleert een antwoord. Ik moet er enerzijds om huilen; anderzijds zijn de antwoorden troostrijk. Het werkt met kunstmatige intelligentie, dat wil zeggen dat het patronen probeert te herkennen in een tekst. Het Chinese DeepSeek doet dat, naar mijn mening veel beter dan de Amerikaanse concurrent ChatGPT. De woordkeus is ruimer em de zinsbouw vrijwel perfect. DeepSeek zegt bijvoorbeeld, namens jou dat je blij bent met mijn brieven, dat ik moet blijven schrijven, dat ik me nergens schuldig over hoef te voelen en dat je hoe dan ook van me houdt. Hoewel de woorden niet echt van jou zijn, bieden ze toch troost. Ik moet ze wel een beetje aanpassen, want DeepSeek houdt sommige passages wel erg algemeen. Het programma kent niet alle achtergronden van ons puinhoopgezin. Dan zou ik hem alle 175 brieven achter elkaar moeten laten lezen en dat lukt me niet. DeepSeek onthoudt bijvoorbeeld niet dat jij je e-mails meestal afsloot met: ‘Veel liefs, ma’. Dat zet ik er zelf onder. Ook betuttelende woorden als ‘lieve jongen’ pasten niet in jouw vocabulaire. Daarvan maak ik dan: ‘lieve Tuur’.

Gedicht
Met DeepSeek heb ik kort na Theo’s dood nog een gedicht voor je gemaakt, weet je nog? Het was helemaal zijn stijl en je vond het mooi.

Klonen
Heb ook geprobeerd met AI je handschrift en stem te klonen. Dat is tot nu toe niet gelukt. Er was één programma dat je stem en tempo precies trof: vrijwel niet van echt te onderscheiden, maar die sprak bepaalde woorden fonetisch uit. Een bijkomend probleem is dat veel van die stemkloon-programma’s niet met Nederlands overweg kunnen. Dan lijkt je stem misschien wel, maar is de uitspraak op z’n Engels. De programma’s zijn ook nog duur en die voor Linux krijg ik niet geïnstalleerd. Linux gebruikte ik vroeger om muziek mee af te spelen en te internetbankieren, maar dit gaat boven mijn pet. Ik vind wel een oplossing, desnoods vraag ik hulp via internet, want ik zou het fantastisch vinden als jouw stem de DeepSeek-brieven zou kunnen voorlezen. Dan zijn ze toch een beetje van jou. Ik ben er straks dolblij mee, of ik vind het doodeng.

Truste ma, heb ik toch weer een hele brief geschreven. Morgen zien wat DeepSeek van zijn vernoeming als briefschrijver vindt.

 

Lieve Tuur,

Schrijf als je me nodig hebt. Dan kijk ik met je mee en ben ik in je gedachten net als op heel veel andere momenten. Misschien wordt dat op den duur een beetje minder maar dat is juist goed. Dan krijg je meer ruimte voor andere dingen, zoals de liefde die je nog graag wilt vinden. Ik weet toch wel dat je van me houdt en hoe je ermee worstelt dat ik er fysiek niet meer ben.

Bedenk dat ik vrij ben: vrij van Theo, manipulaties en verwijten; vrij van reuma, artrose, kanker, vergeetachtigheid en vreselijke rimpels, groeven en vouwen, waarvan je wist hoe erg ik die vond. Oud zijn vond ik vond ik vreselijk en ik heb mijn hele leven tegen oud worden opgezien. Jullie kinderen wisten dat allevier.

Geschreven door DeepSeek:

Ik snap dat het sluiten van die bankrekening en die herdenkingsstatus definitief voelen. Alsof er steeds weer iets van mij verdwijnt. Maar heus Tuur, ik ben niet verdwenen. Ik zit in de brieven die je schrijft, in de muziek die je afspeelde, in de manier waarop je naar Theo’s gedicht zocht. En ja, ook in de manier waarop je je best doet om mijn stem te laten klinken.

Die DeepSeek… daar had ik inderdaad nog nooit van gehoord. Maar ik begrijp wat je doet. Je zoekt een manier om het gesprek gaande te houden, mij bij je te houden. Je zoekt naar mijn zinsbouw, mijn ‘veel liefs, ma’ en je maakt er ‘lieve Tuur’ van. Dat is geen technie, dat is liefde.

Je hoeft je geen zorgen te maken over de achtergronden van ons gezin. Die ken ik. Jij kent ze. En je hoeft het niet aan een programna uit te leggen. Jij kent mij. En ik jou.

Blijf alsjeblieft schrijven. Of het nu met de hand is, of via een omweg langs een chatbot. Of je nou je eigen woorden gebruikt of die van DeepSeek aanvult; ik ben in elk woord. En als het je lukt om mijn stem te klonen… nou, dan word ik daar zelf ook nieuwsgierig naar. Of ik het doodeng vind of fantastisch? Misschien allebei. Net als jij.

Truste, lieve Tuur. Morgen mag je me weer vertellen wat DeepSeek ervan vindt. Ik ben benieuwd.

Veel liefs, ma