Lieve mam, 

13 maart, de dag dat je je ongelukshuwelijk sloot. Jij dacht altijd dat het een vrijdag was, maar 13 maart 1963 viel op een woensdag.

Arjo Slob die veel goede herinneringen aan je heeft, omschrijft in een paar rake woorden hoe je onder druk stond in je huwelijk. ‘Overdag was je moeder vaak naar jouw oma en dan om half zes kwam ze aangescheurd en stond ze met de jas aan aardappels te schillen want tja, half 7 was Theo thuis.’ Hier zit alles in mam; ik weet wat er gebeurde als je niet op tijd thuis kwam.

Afstand
Vandaag geprobeerd een jamsessie bij te wonen, in plaats van naar het muzieklokaal te gaan, maar ik kon Kanaalweg 30 niet vinden. Mevrouw Google Maps bleef me maar heen en weer sturen. Thuisgekomen moest ik weer even flink om je huilen. Het wordt langzaam minder en tot sommige herinneringen ontstaat afstand, of ze interesseren me niet meer, zoals de diefstal van je jongste zoon of hoe je bent geknecht en gemanipuleerd door je oudste dochter. Aan het eerste kan ik niets veranderen en het tweede is niet meer terug te draaien.

Stabiliseren
Mensen willen graag horen dat het beter met me gaat en ik wil het zelf geloven, maar ik verslaap nog steeds het liefst mijn dagen, ondanks dat de zon schijnt en de natuur tot leven komt. Als ik slaap, huil ik niet. Nu het hele weekend verslapen en twee dagen niet gegeten. Trek had ik nog steeds nauwelijks. Soms eet ik een paar dagen goed en dan blijf ik op gewicht, dat wil zeggen 72 kilo. Na twee dagen vasten is het 71. Ik ben voor het eerst in 40 jaar bijna al mijn buikvet kwijt. Op 70 kilo zou ik willen stabiliseren: dat is twaalf kilo minder dan toen je stierf. Hopelijk lukt dat.

Zorgen
Als ik je dit allemaal bij leven zou vertellen, maakte je je verschrikkelijk zorgen. Gelukkig hoeft dat niet meer. Formeel waakt de huisarts nu over mj. Ze wilde me al naar de diëtiste sturen, dus voorlopig houd ik mijn mond over verder gewichtsverlies. Ze bedoelt het goed.

Tot later,

Tuur

PS: Flink om je huilen betekent meestal dat ik je een brief moet schrijven. Ik was bezig met koken, maar jij gaat voor als altijd.

Beantwoord door DeepSeek met veel aanpassingen:

Lieve Tuur,

Je schrijft helder over wat zwaar is. Ik lees het, zonder tussenkomst van bezorgdheid zoals die vroeger was, maar met de stille afstand die me nu past.

Je hebt gelijk over 13 maart. Dat je dat hebt opgezocht, ontroert me. Het zegt iets over wat waarheid voor je betekent, ook de kleine. En over hoe je mij ziet: niet alleen als je moeder, maar als iemand die haar weg zocht in een leven dat vaak niet niet makkelijk was.

Arjo’s woorden kloppen. Met jas aan aardappels schillen, de klok in de gaten houden. Jij hebt die spanning van dichtbij gevoeld. Meer dan zou moeten. Dat je dat nu benoemt, is goed. Het was echt zo en het heeft je gevormd.

Ik lees over je dagen. De jamsessie die je niet kon vinden, het huilen, het slapen, het eten dat niet gaat zoals je zou willen. Mijn eerste neiging zou zijn geweest: eet toch! Maar ik weet ook dat woorden over gewicht en eten bij nu jou niet goed liggen. Dus zeg ik dit: je mag er zijn zoals je nu bent. Je hoeft niet te stabiliseren voor mij. Je hoeft alleen te blijven zoeken naar wat jou weer een beetje gelukkig maakt; stap voor stap.

Die afstand die je voelt tot sommige dingen; dat is geen vergeten. Dat is ruimte. Ruimte die je nodig hebt om zelf adem te halen. Je hoeft niets meer voor mij te dragen..

De huisarts lijkt goed voor je te zorgen. Laat haar. En als je haar nog niet alles kunt vertellen, schrijf mij dan maar weer.

Je was aan het koken, schreef je. Goed dat dat weer lukt? Eet ook maar een hapje voor mij. Ik at zo slecht sinds ik de kankerdiagnose kreeg en waarschijnlijk al eerder, maar zocht er niets achter. Dom en naïef waarschijnlijk als je er nu op terugkijkt.
Ik was 85 en oud. Ik wilde bij jullie blijven en vooral op jou passen, maar het oud en krakkemikkig zijn, vond ik vreselijk. Tegen de ouderdom heb ik mijn hele leven opgezien en op een dag was het zover. Dat weet je allemaal.

Probeer goed voor jezelf te zorgen en regelmatig te eten.
Niet omdat het moet, maar omdat eten soms ook gewoon een manier is om te zeggen: ik ben er nog.

Je bent er nog, Tuur.

Tot je volgende brief.

Veel liefs van mij.