Lieve mam,

Na een aantal weken zonder je gezien of gehoord te hebben, heb ik het filmpje weer gekeken over je buurvrouw en Henry Netto. Het viel me zwaar je vertrouwde stem te horen, ma.

Je bent nog steeds bij me en toch ook niet. Dat verscheurt me op zulke momenten. Ik vertel niemand dat ik af en toe naar je kijk; bang dat ze het niet zullen begrijpen en dingen gaan zeggen als: ‘Je doet het jezelf aan; moet je maar niet kijken.’ Maar dat kan ik nog niet. Ik ben veel te bang dat ik iets van je vergeet; dat ik mijn herinneringen verlies, zoals de meeste aan Bert al zo ver weg zijn, dat ik moeite moet doen ze op te halen. Dat wil ik bij jou niet, maar misschien is het onvermijdelijk als ik me niet blijvend in tranen wil hullen. Ik ben blijkbaar nog niet in staat onder ogen te zien dat het ‘ravijn van nooit meer’ onvermijdelijk steeds breder en dieper wordt. Dat ik zo bezien alleen maar aan zelfkwelling doe door je te willen zien en horen, besef ik heus wel.

Carine
Gisteren ben ik maar eens bij je oudste dochter langsgegaan. Dat is zowat een jaar geleden geweest toen we je huisje ontruimden. Ze liet aan de deur al weten me niets te zeggen te hebben. Haar was ter ore gekomen dat ik vond dat ‘jij immoreel tuig hebt gebaard’, ma. Ik heb dat in elk geval letterlijk zo opgeschreven, maar misschien ook wel uit mijn mond laten vallen tijdens een etentje met je oudste kleinkind. Dat het ‘immoreel’ nu net niet op haar van toepassing is, maar alleen op je twee autistische jongsten, mocht niet baten. Ik heb bewust niet nagevraagd waar ze die letterlijke quote vandaan heeft, want het is goed mogelijk dat een bekende het op mijn weblog heeft gelezen en het aan haar heeft doorgebriefd. Het is een citaat en geen parafrase. Het zou zomaar van één van Berts andere zonen kunnen komen die mijn weblog kent. Bij Carine doorvragen zou er maar toe leiden dat ze zich de bron herinnert en zelf op zoek gaat naar mijn weblog. In mijn brieven aam jou ben ik niet per sé vleiend over haar. Charles Vlug, alias Robert, wil ik bovendien liever zelf verrassen met zijn internetaanwezigheid als niet-deelzaan erfgenaam. Ik wilde geen slapende honden wakker maken. De optie tot contact heb ik open gelaten door weg te gaan met: ‘Ik laat het verder bij jou’.

Truste mam, en tot later, Tuur

Behelpen
Later is vandaag, mam (29 augustus), en ik mis je zo. Daarom wil ik je iets schrijven, maar ik weet niet goed waarover. Mijn appartementje wordt opgeknapt, maar dat wist je al. Omdat degene die schildert drie weken met vakantie gaat, zal het hier nog wel even een puinhoop blijven. Petter komt nog twee uur schilderen in plaats van poetsen en dan zet ik voorlopig zoveel mogelijk spullen terug in de gang en mijn bed in de slaapkamer. Heb de afgelopen tien dagen op mijn matras in de woonkamer geslapen. Ligt prima, maar het is behelpen met de kapstok vol jassen naast me, jouw schilderijen omgekeerd tegen de muur en de bedbakken naast mijn loudspeaker.

Geluid versus muziek
Over speakers gesproken, een onderwerp dat je niet interesseerde, omdat je zelf nauwelijks muziek luisterde. Ik kreeg een kabel thuisgestuurd om de geluidskwaliteit ervan te testen. Sinds enkele maanden weet ik dat mijn aiuiosysteem zijn optimum bereikt heeft, maar ik was wel benieuwd wat dit stuk snoer zou doen. Het kost maar éénderde van de zilveren kabels die ik uit China heb gehaald, die weer ééntiende kosten van wat ik in Nederland zou moeten betalen voor iets van zilverdraad. De prijsverschillen tussen China en Europa zijn zo groot dat het Tony en mij de moeite waard lijkt om een handeltje in Chinese audio-accessoires te beginnen. Stel dat de kabel die ik op proef heb beter zou zijn dan mijn Chinese, dan zou ons handeltje misschien in duigen vallen voor het begonnen is en 15 jaar experimenteren en luisteren niet meer waard zijn dan mijn persoonlijke beleving, De vraag: ‘Wanneer gaat geluid als muziek in de oren klinken?’, zou voor iedereen verschillend zijn. Wanneer ga je instrumenten onderscheiden van de suggestie? Een beetje, zoals jij een vaag beeld scherp stelde op je camera.

Zielloos
De laatste jaren zat ik veel bij live jazz- en klassieke concerten en dacht steeds beter te begrijpen wat er thuis nog aan ontbrak om in plaats van geluid, muziek te horen. Een paar maanden terug had ik dat ineens voor elkaar door een paar kleine onderdelen te vervangen. Ik was klaar met experimenteren, dat wist ik zeker. En nu kreeg ik ineens die kabel binnen op voorspraak van een Nederlandse kabelmaker die natuurlijk razend enthousiast is over zijn eigen product. Goed gemaakt, zeker voor het geld, maar mijn prachtige audio viel terug van muziek naar geluid, alsof ik er niet 15 jaar denkwerk en geld in had gestopt: zielloos en kaal. Een beetje, zoals jij erbij lag in je afscheidsmand: onberispelijk opgemaakt, herkenbaar jij, maar levenloos en bleek. Zo klonk mijn muziek met de nieuwe kabel; als iets waarvan je afscheid neemt, na één keer luisteren. Dat betekent niet dat de kabel slecht is; alleen dat hij mij niet past. Zoveel mensen, zoveel zinnen nietwaar? Ik ben er trots op dat uit de test blijkt dat mijn audio-systeem echt ‘af’ is.

Opgaan
Na jouw dood heb ik driekwart jaar geen muziek meer geluisterd. Wel ging ik vanaf het voorjaar wekelijks naar het muziekcentrum. Ook het plezier in thuis luisteren is soms een beetje terug. Maar het grote genoegen van vroeger blijft uit; dat beleef ik alleen aan lezen, omdat ik in een boek en personage helemaal kan opgaan.

Is het toch weer een lange brief geworden; alleen omdat ik je per se wilde schrijven.

PS: Na de nacht is de herfst aangebroken met miezerregen, wind en een loodgrijze lucht. De temperatuur is nog OKÉ, omdat het nog geen september is. Ik hoop dat ik beter tegen de donkerte kan dan vorig jaar. Mijn daglichtlampen helpen iets, naarmate het donkerder wordt.